Hoe stimuleer ik een creatief proces: 3 stappen

Creativiteit is een vaardigheid waar je zelf heel gemakkelijk mee kunt oefenen. Vaak denken mensen dat ze helemaal niet creatief zijn. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat je dit kunt leren en organiseren. Iedereen is creatief, alleen moet je er wel de juiste stappen in zetten. In deze artikelenreeks nemen wij je mee door 3 factoren die essentieel zijn voor creativiteit en waar je gemakkelijk zelf mee kunt oefenen. In dit artikel staat het proces centraal waarbij we ingaan op probleemanalyse, oplossingen bedenken en ideeën selecteren.

Stap 1: Ontdek het probleem

Vernieuwende en nuttige ideeën staan of vallen bij een grondige probleemanalyse. Vanwege werkdruk of de algehele bedrijfscultuur zijn we er met z’n alle vaak op gericht om problemen zo snel mogelijk op te lossen. Hierdoor duiken we direct in de oplossingen-modus, zonder grondig na te denken over het ontstaan het probleem. Voor de korte termijn soms prima,

maar er wordt verder niet gekeken naar waar het probleem vandaan komt, wat de context is, wie betrokkenen zijn en wat hun behoeften zijn. Je ziet het al aankomen, het probleem blijft terugkomen. Daarom is het cruciaal dat voordat er naar oplossingen wordt gezocht éérst een grondige probleemanalyse wordt gedaan. Hierbij is het belangrijk om naar de gehele context wordt gekeken. Wat is nou echt het probleem? Volgens Einstein is dit ook een belangrijke stap: “Als ik een uur de tijd had om de wereld te redden zou ik 55 minuten nadenken over het probleem en 5 minuten over oplossingen.”

Houdt hier dus rekening mee wanneer je een met een probleem aan de slag gaat. De probleem analyse neemt verreweg het grootste deel van je tijd in.

Stap 2: Bepaal de juiste weg voor creatief denken

De volgende stap is het daadwerkelijk bedenken van creatieve ideeën. Dit kan op twee manieren en is afhankelijk van het probleem waar je een oplossing voor moet vinden: Associatief denken: Dit is het soort denken dat vaak wordt ingezet wanneer er nieuwe inspiratie opgedaan moet worden. Bijv. eerste ideeën opdoen voor een clientevent, thema’s voor de social mediakalender of lijstjes met trends voor het komende jaar opstellen. Vaak worden meerdere mensen betrokken, het kost weinig tijd en het gaat om het grotere plaatje. Naar dit soort denken gaat vaak de voorkeur uit, omdat het weinig tijd kost.

Een tweede manier van creatief denken is persistent denken. Dit is het daadwerkelijk vastbijten in een vraagstuk, waarbij het belangrijk is systematisch te werk te gaan en details worden uitgewerkt. Concentratie en vasthoudendheid zijn cruciaal. Vaak wordt dit denkwerk ingezet bij complexere vraagstukken of het uitwerken van oplossingen die met associatief denken zijn uitgestippeld. Voor dit denken moet je ruim de tijd in bouwen.

 

Stap 3: Hanteer andere selectiecriteria

Om echt met creatieve ideeën te komen, is het selectieproces van je ideeën belangrijk. Vaak wordt er gekozen voor ideeën die goedkoop zijn of gemakkelijk uitgevoerd kunnen worden. Maar bereik je hiermee echt je doel? Nier persé. Het gaat erom dat je ideeën uitkiest die passen bij wat jij wilt bereiken. Maak selectiecriteria die daarbij passen: meeste impact, meest visionair, direct uitvoerbaar, etc. Houd altijd het doel van je idee in de gaten en leg de nadruk op originaliteit. Want een creatief idee kun je WEL toepasbaar maken, maar een toepasbaar idee van niet creatiever.

 

Zelf oefenen met het proces

Je kunt zelf makkelijk oefenen met een creatief proces. Hierbij geven we jullie nog een aantal tips:

  • Maak eens een creatieve plattegrond van het probleem. Teken alles uit: de uitdagingen, de betrokkenen, successen, processen die niet goed lopen, de pijnpunten etc. Visualiseren helpt bij het verhelderen. Hier gaan we in een volgende blog nog verder op in.
  • Bepaal o.b.v. de probleemanalyse welk soort denken je waarvoor nodig hebt en bouw hiervoor voldoende tijd in. Persistent denken vergt nou eenmaal tijd en aandacht.
  • Bepaal selectiecriteria die passen bij jouw vraagstuk.

 

In ons volgende artikel gaan we verder in op eigenschappen en kenmerken van creatieve personen en hoe je dit gedrag kunt oefenen.

 

Heb jij interesse in de koppeling van theorie met praktische en creatieve oefeningen? Wij bieden creativiteitstrainingen op maat! Graag gaan we met jou in gesprek hoe we ze kunnen laten aansluiten bij het opleidingsaanbod binnen jouw organisatie.

Kunst is gezond

Niemand kan er nog omheen: kunst draagt bij aan je gezondheid. Dit blijkt uit een rapport van World Health Organisation (WHO). Daarin zijn meer dan 900 wetenschappelijke publicaties uit de afgelopen 19 jaar gebundeld. Het is het meest tastbare bewijs voor het verband tussen kunst en (mentale) gezondheid tot nu toe. Daarom zetten wij, AimAtArt, een nieuwe trend in gang voor het aankomende decennium: ARTIVATE YOUR MIND.

Het afgelopen decennium stond in het teken van een gezonde levensstijl, waarbij gezond stond voor veel sporten en goed eten. Fitgirls en sixpacks vulden onze feed. Kortom: de uiterlijke verschijningsvormen van een gezond leven. De wetenschap was daarentegen al met een nieuwe trend bezig: mentale gezondheid. Wij verwachten dat dit hét topic van de komende 10 jaar wordt. En kunst, in al haar vormen, speelt daar een grote rol in.

Kunst staat internationaal op de kaart

Uit het onderzoek van WHO komt namelijk naar voren dat kunst helpt om je mentale gezondheid te herstellen. Het gaat daarbij om kunst in de breedste zin van het woord: muziek, theater, literatuur en beeldende kunst. Het kijken naar of ervaren van kunst kan helpen bij het verlichten en verminderen van depressies. Een museumbezoekje kan daarnaast ook helpen bij rouwverwerking en het stimuleren van sociaal contact. Het onderzoek heeft grote impact. Zo geeft het WHO al aan dat een steeds groter deel van de landen deze kennis gebruikt om de gezondheid van inwoners te verbeteren. Gezonde werknemers = gezonde organisatie.

Gezonde werknemers = gezonde organisatie

Op landelijk niveau wordt er dus al iets met het onderzoek gedaan. Maar ook op lokaal of individueel niveau kunnen we ervan profiteren. Het ervaren van kunst kan namelijk ook mentale problemen voorkomen. En voorkomen is natuurlijk beter dan genezen! Organisaties kunnen hun voordeel uit deze kennis halen: een gezonde organisatie begint bij gezonde werknemers. Individuele problemen hebben impact binnen een organisatie. Vooral bij langdurig verzuim ligt de oorzaak dikwijls bij klachten als stress, depressie of een burn-out. Dit zijn issues die wij bij veel van onze klanten terugzien. En wij ervaren uit eerste hand hoeveel kunst bij deze issues kan helpen. Het zorgt ervoor dat je situaties in nieuwe perspectieven ziet, flexibeler leert denken en beter met veranderingen om kan gaan. Daarnaast is kunst ook goed voor de sociale cohesie in een organisatie. Het brengt mensen dichterbij elkaar en zorgt voor teambuilding. Een leuke én kosteneffectieve manier om de gezondheid en samenwerking van werknemers te bevorderen!

Onze boodschap kortom: mental fitness wordt het komende decennium op de kaart gezet. Met ons motto, ARTIVATE YOUR MIND, dragen wij hieraan bij. AimAtArt gebruikt kunst al 10 jaar lang voor creativiteit en verandering binnen organisaties. Nu blijkt dat kunst daarnaast óók de mentale gezondheid van werknemers bevordert, zijn wij alleen maar meer gemotiveerd om onze stem te laten horen.
Wees dus een voorloper en begin zelf alvast met deze nieuwe trend! Hoe? Bezoek een museum of ga naar een theatervoorstelling of concert. Niet alleen leuk, maar ook gezond!

Meteen aan de slag met deze tip? Bezoek de aankomende maand de tentoonstelling Children’s Games van Francis Alÿs in het EYE Filmmuseum.

Wil je meer weten over onze aanpak? Lees er hier meer over.

Interessante tijden? JA/NEE*


Als je creativiteit aanjaagt in organisaties, dan moet je ook jezelf blijven uitdagen. Dat betekent de ‘AimAtArt-blik’ verruimen en als team geïnspireerd worden. Waar kan dat beter dan op de Biënnale van Venetië? Met het voltallige team dompelden we ons gedurende twee dagen onder in hét podium voor de kunst van nu. Het thema van de Biënnale 2019 is ‘May You Live In Interesting Times’. Dat kunnen we volmondig beamen na ons bezoek. Wat betekent het om in deze tijd te leven? En welke impact hebben huidige ontwikkelingen op onszelf en op organisaties?

Levendig

Opvallend was dat deze editie een heel levendige indruk maakte. Letterlijk levendig, vooral omdat de Amerikaanse curator Ralph Rugoff alleen werk toonde van levende kunstenaars. Dit zorgde voor een fris en hedendaags geluid. De meeste werken die we zagen waren gemaakt in de afgelopen 3 jaar. Actueler dan dat, krijg je het vaak niet. De kunstwerken sloten bijna allemaal aan bij de grote actuele thema’s: diversiteit en technologie, maar ook maatschappelijke issues als migratie en het klimaat. Levendig was het ook doordat veel werken nieuwe luiken openden voor de kijker.

Nieuwe luiken, nieuwe lenzen

Het was vernieuwend om de grote thema’s eens vanuit een andere invalshoek te bekijken. Niet de westerse mens, maar juist andere perspectieven waren leidend. Rugoff zorgde ervoor dat we door de lenzen keken van vrouwen en kunstenaars van een niet-westerse achtergrond, beiden meer vertegenwoordigd dan ooit. Dat was hoopvol en tegelijkertijd confronterend, want deze andere lenzen moeten we nog beter leren lezen. Alleen dan kun je een inclusief beeld krijgen. Deze Biënnale is daarmee een zoektocht geworden naar de menselijkheid: hoe moeten en willen we als mensen ons verhouden tot elkaar en de grote issues?

Energie, hoop en verandering

Een mooi voorbeeld van hoop is de inzending van Brazilië. Bárbara Wagner & Benjamin de Burca verrasten met een swingende video waarin uitbundig wordt gedanst. Aanvankelijk lijken het mannen- en vrouwengroepen. Na beter bestuderen, blijkt het een gemixte groep. Het blijft onduidelijk welke genderidentiteit de dansers hebben. Het is een hoopvolle inzending gezien de huidige situatie met Bolsenaro. Ondanks de politieke spanningen, doet Brazilië met dit videowerk ‘Swinguerra’ (guerra – oftwel oorlog) een oproep naar zelfexpressie en seksuele gelijkwaardigheid.  

Ook het Franse paviljoen met het project ‘Deep See Blue Surrounding You’ bracht een ander geluid naar voren. Laure Prouvost nam ons mee in haar wereld. De beeldtaal was energiek, snel en gevat, maar ook spannend en esthetisch. Lopend op de vloer die als een zeebodem aanvoelt, wanen we ons in een soort onderwaterwereld, waarin afval ronddrijft en zandsculpturen als meubelstukken dienen. Het is vooral iets dat we daarvoor nog niet hadden gezien. En een manier waarop wij nog nooit nagedacht hadden over de klimaatcrisis en overstromingen, onlangs nog in Venetië. 

Pijnlijke thema’s krijgen een gezicht 

Stil werden we van de video ‘The White Album’ van de Amerikaanse Arthur Jafa. Minutenlang keken we naar filmpjes van YouTube, Instagram en andere sociale media. Ze zaten vol met racistische uitspraken en dat was niet mals. Indirect – en soms onbewust – vertelden mensen over hoe ze zichzelf niet racistisch vonden. Maar dat waren ze duidelijk wel. Juist deze subtiele misverstanden leggen de vinger op de zere plek. Het op deze manier adresseren van dit ongemak, ontregelde en zette wel degelijk aan het denken. 

Geen lichte kost, wel een vernieuwend perspectief 

Er gebeurt een hoop en we zijn als maatschappij, als mens en als individu volop in beweging. De levendigheid en energie die dat met zich meebrengt was voelbaar in Venetië. En het heeft ook eindelijk een richting gekregen. Na jaren uitdragen dat de wereld in verandering is, leek het hier alsof er een richting is gekozen. Niet met als doel een ander geluid te laten horen, maar om de wereld te laten zien zoals het is. In zijn totaliteit. We maakten zelf de metafoor alsof er een reset button is ingedrukt. Vanaf nu is de nieuwe tijd definitief. En voor de toekomst kunnen er alleen maar meer andere lenzen bijkomen. Lenzen die we nog nadrukkelijker moeten gaan lezen. Niemand, geen enkele organisatie, kan meer om het feit heen dat de wereld diverser is geworden. Inclusiviteit is of wordt een belangrijke pijler van overheid, onderwijs en bedrijfsleven. Dat staat buiten kijf. Al met al een sterke bevestiging van het leven in ‘interesting times’. Wat maakt deze tijd voor jou interessant? 

  • De Biennale van Venetië kun je nog bezoeken tot 4 november.
  • Wil je ook een inspiratieboost? Neem contact met ons op! 

Credits foto’s:
Foto boven: Mues Design, ‘May you live in interesting times’, 2019, 58ste biënnale Venetië.
Foto onder: Laura Prouvost, ‘Deep see blue surrounding you’, 2019, Franse paviljoen 58ste Biennale Venetië. Foto door: AimAtArt

10 jaar AimAtArt

Terugblik CreativiTIJD

AimAtArt vierde haar 10-jarig bestaan met CreativiTIJD. Samen met onze klanten doken wij twee dagen in het vraagstuk: hoe organiseer je CreativiTIJD in jouw organisatie? Bekijk hier de compilatie van het prikkelende programma! Lees hier over de conclusies van ons event.

Waarom wij 50 innovatie-managers & beslisnemers naar een oude kogelfabriek stuurden

AimAtArt bestaat 10 jaar en daarom staat heel 2019 in het teken van CreativiTIJD. Donderdag 19 september was hét moment om dieper in dit thema te duiken. Samen met een groep visionairs pluisden wij het volgende vraagstuk uit: Hoe organiseer ik meer CreativiTIJD in mijn organisatie?

Om deze vraag te beantwoorden lieten we innovatiemanagers en beslisnemers naar culturele broedplaats Het HEM in Zaandam komen. Door middel van een paneldiscussie en uitdagende workshops gingen we verder in op het vraagstuk, en onderliggende vragen als:

Wat kan ik leren van het werkproces van een kunstenaar? Hoe krijg ik mijn mensen in beweging? En zetten we een innovatief ecosysteem in gang?  

CreativiTIJD maakt tongen los

De dag begon met een panelgesprek met Roy Sijbom, UvA-docent en expert op het gebied van innovatie en leiderschap, en kunstenaar Marjet Zwaans, resident bij de Jan van Eyck Academie in Maastricht. Daar viel meteen op wat dit onderwerp allemaal losmaakt. CreativiTIJD is een groot thema binnen veel organisaties. Om goed om te gaan met innovaties heb je beide elementen nodig: creativiteit en tijd. Werkdruk wordt gezien als één van de grootste obstakels. Wel is het belangrijk om daarbij te bedenken dat dit persoonsafhankelijk is. De één werkt efficiënter vlak voor een deadline, de ander met een ruimere planning. Voor je collega’s is het belangrijk om niet alleen te benoemen dat er ruimte en tijd nodig is, maar dit als werkgever/manager ook daadwerkelijk te geven. Daarmee creëer je de juiste sfeer binnen jouw organisatie. Met als belangrijkste uitgangspunt: niet denken in kleine stapjes, maar juist aan de lange termijn.

Daarnaast heeft ‘tijd vrijmaken’ vaak een negatieve ondertoon. Misschien moeten we er dus op een andere manier naar kijken. Het gaat namelijk om een bepaalde mindset, iets wat gedurende de dag steeds op de achtergrond blijft en af en toe naar voren komt. Volgens Marjet gebeuren de meest interessante en onverwachte dingen wanneer je niet direct op een resultaat bent gericht. Onze tip daarvoor is: loslaten. De mooiste dingen gebeuren wanneer je alles even vergeet en vrij kunt zijn in wat je doet.

Hoe zorg ik voor een innovatief ecosysteem?

Tijdens één van de workshops zijn we aan de slag gegaan met de resultaten van onze Innovatie Barometer. We deden twee jaar lang onderzoek naar in hoeverre mensen binnen organisaties worden gestimuleerd om te vernieuwen. Vervolgens zijn er binnen een uur wel meer dan 100 ideeën voortgekomen om het innovatieve ecosysteem in hun eigen organisatie te versterken. Het basis ingrediënt: het hebben van een heldere, tastbare en prikkelende visie. Daarnaast werd er voorgesteld om meer kennis uit te delen door bijv. talenten tussen bedrijven uit te wisselen. Ook kwam het woord ‘mislukkingen’ regelmatig terug. Leiders mogen meer open zijn over mislukkingen, en successen ook vieren. 

Wat kun je leren van het werkproces van een kunstenaar?

De workshop van kunstenaar Marjet Zwaans was een goed voorbeeld van naast figuurlijk, ook letterlijk ruimte maken om te creëren en reflecteren. De workshop vond plaats aan een gefragmenteerde ronde tafel, waarvan elk fragment uit een ander materiaal bestond; boomschors, piepschuim, klei, koper, porselein, mos en een tweezijdige spiegel. Deelnemers werden uitgenodigd om intuïtief plaats te nemen bij een materiaal waar ze zich toe aangetrokken voelden. De materialen openden het gesprek. Door met veel aandacht en van nabij de specifieke eigenschappen van het materiaal te bekijken, betasten en bespreken ontstonden ermetaforen voor processen als groei, krimp, productie en samenwerking binnen een organisatie. Ter afsluiting werden de fragmenten gezamenlijk gevormd tot een nieuw geheel. Toespelend op de spanning die je als individu voelt tussen verantwoordelijkheid naar je organisatie en verantwoordelijkheid naar de samenleving. De workshop had veel impact. Deelnemers werden uit hun comfortzone gehaald en geïnspireerd om op een radicaal andere manier na te denken.

Hoe krijg ik mensen in beweging?

De workshop ‘Rolling Together’ bracht letterlijk beweging teweeg. Het gelijknamige kunstwerk is gemaakt door Francoise Braun en Casper Teijgeler, oprichters van Kunstconstructie. Deelnemers mochten in het kunstwerk zitten, bestaande uit een enorme houten ‘bal’. Er werd gezocht naar balans en welke kanten op te bewegen. Er werden grenzen opgezocht en gegeven. De belangrijkste conclusies: voor beweging is communicatie key. Je moet anderen betrekken bij je ideeën, zodat er balans blijft. En wanneer iedereen een eigen rol heeft, zorgt beweging ook voor energie en plezier: de belangrijkste voorwaarden voor verandering.

Terugblik CreativiTIJD

Tot slot: In elke organisatie wordt er gezocht naar meer CreativiTIJD. Het maakt succesvoller én leuker om er te werken. Wil je meer CreativiTIJD in jouw organisatie? Neem contact met ons op! 

Waarom wij 25 HR-professionals een pikdonkere tunnel in stuurden

AimAtArt bestaat 10 jaar en dat vieren we heel 2019 in het licht van ons eigen thema: CreativiTIJD. Deze twee begrippen, creativiteit en tijd, kunnen namelijk niet zonder elkaar. Daarom doken we op vrijdag 20 september gezamenlijk met een groep HR-professionals in het volgende vraagstuk: Hoe organiseer ik vanuit mijn rol meer CreativiTIJD in mijn organisatie?

Om dit onderwerp verder uit te diepen kwamen we samen in culturele broedplaats Het HEM in Zaandam. Het belang van je eigen creatieve proces liep als een rode draad door de hele dag heen. Om creativiteit in anderen te kunnen stimuleren, is het belangrijk om bij jezelf te beginnen. Het concept van prime the mind kan daarbij helpen. Je schrijft een vraag die er in je werk of persoonlijke leven speelt op en laat je hem vervolgens een tijdje liggen. Onze hersenen werken zo dat ze ook onderbewust met deze vraag bezig blijven. Wanneer je er vervolgens op terugkomt, zal je zien dat je tot nieuwe inzichten bent gekomen.

Hoe zet jij vernieuwing in jouw organisatie in gang en wat is daarin jouw rol?

Vanuit de wetenschap zijn er persoonskenmerken en gedragingen gedefinieerd die creativiteit stimuleren. Kunstenaars zijn in het bezit van deze eigenschappen. Bijvoorbeeld: het openstaan voor nieuwe ervaringen. Daarom stuurden we bij één van onze workshops de deelnemers een pikdonkere oude (schiet)tunnel in. Dit hoorde bij een kunstwerk van Nicolás Jaar, ‘Incomprehensible Sun’. Door de gehele tunnel schijnt een laserlicht, tot het plotseling helemaal donker is en er alleen nog maar harde, vreemde geluiden te horen zijn. Bij dit kunstwerk zoek je letterlijk het onbekende op. Wanneer het donker wordt wil je intuïtief meteen weg, maar als je er rationeel over nadenkt, weet je dat er niks kan gebeuren. Een mooie metafoor, want die balans tussen intuïtie en de ratio, gevoel en cijfers, is ook binnen organisaties belangrijk. Om dat te bereiken moet het goede voorbeeld gegeven worden.

Samen in beweging

Balans speelde ook een belangrijke rol bij het kunstwerk ‘Rolling Together’. Het gelijknamige kunstwerk is gemaakt door Francoise Braun en Casper Teijgeler, oprichters van Kunstconstructie. Deelnemers mochten in het kunstwerk zitten, bestaande uit een enorme houten ‘bal’. Er werd gezocht naar balans en welke kanten op te bewegen, en daar werden belangrijke lessen uit getrokken. Veel contact en oog hebben voor elkaar zorgde ervoor dat bewegen makkelijker ging. Daaruit bleek dus: je hebt elkaar nodig voor beweging. Maar té veel beweging maakte het juist weer ongemakkelijk, dus het vinden van de juiste balans daarin is belangrijk. Verder werd duidelijk dat stil staan ook maar saai is. Beweging is af en toe dus gewoon nodig.  

Hoe zorg je voor een innovatief ecosysteem?

Om creativiteit en vernieuwing te stimuleren is er een innovatief ecosysteem binnen de organisatie nodig. Tijdens één van de workshops zijn we aan de slag gegaan met de resultaten van ons tweejarig onderzoek naar in hoeverre mensen binnen organisaties worden gestimuleerd om te vernieuwen. Daarbij werden vooral de volgende punten als grootste uitdaging gezien: ondersteuning van de organisatie, creativiteit in de organisatie en leiderschap. Met behulp van een brainstormsessie werden er meer dan 50 ideeën geopperd hoe HR kan bijdragen aan een beter innovatief ecosysteem. De belangrijkste thema’s die terugkwamen: het delen van mislukkingen en successen, meer verbinding creëren tussen de verschillende lagen van de organisatie en het inspireren van jezelf en anderen voor creatieve oplossingen.

Er spelen duidelijk meerdere factoren een rol bij het creëren van meer creativiteit. Wil jij ook het creatief potentieel van je organisatie stimuleren? Neem dan ons contact met ons op.

Dansers en drones | De kunst van het experimenteren

Onverwachte verbindingen

De zogenaamde 21st century skills bereiden ons voor op veranderde werkzaamheden in de toekomst. Een belangrijke verandering is de groeiende samenwerking tussen mens en machine. In veel organisaties gebeurt dit al. Steeds vaker zijn we afhankelijk van digitale programma’s, geautomatiseerde processen en andere ‘technische snufjes’. De Nederlandse choreograaf David Middendorp is een expert in het werken met deze vernieuwingen. Hij staat bekend om zijn samenwerking met heel bijzondere ‘dansers’, namelijk drones.

Twee ogenschijnlijk tegengestelde zaken, dans en technologie, worden samengebracht door Middendorp. Waarom zijn onverwachte verbindingen leggen zo belangrijk? Verschillende vakgebieden bij elkaar brengen stimuleert creatief denken en experimenteren. Dit zijn cruciale vaardigheden om veranderingen bij te houden en te blijven leren. Het experiment durven aan te gaan, nieuwe verbindingen leggen en mogelijkheden zien: allemaal onderdelen die ons voorbereiden op het onbekende. David Middendorp is daarvoor een rolmodel.

dansers en drones, de kunst van het experimenteren

Goed teamwork?

De dansvoorstelling ‘Flirt With Reality’ laat de samenwerking zien tussen mens, kleding en technologie. In deze choreografie vliegen drones tussen de dansers. De dansers dragen een speciaal ontworpen pak waarin sensoren verstopt zijn, de zogenaamde smart fashion. Deze sensoren zorgen ervoor dat wanneer een danser zijn arm omhoog beweegt, de drones ook omhoogvliegen. De mens heeft dus een leidinggevend rol in deze voorstelling. De mens bepaalt hoe en waar de drones vliegen. Als geautomatiseerde robots doen ze wat ze gevraagd zijn.

Onverwachte samenwerking

Dans wordt vaak geassocieerd met de pure uiting van emoties, en dus menselijkheid. Technologie daarentegen is in zekere zin koud en emotieloos, waardoor het vaak als onmenselijk wordt ervaren. Toch weet Middendorp deze disciplines met elkaar te verbinden. Met de overtuiging dat dansen niet ophoudt bij menselijke dansers, staat hij open voor andere vakgebieden. Hij laat dansers samenwerken met drones, interactieve dia projecties en animaties.

‘Ik creëer bewegingen voor dansers en soms voor pixels. Uiteindelijk zijn het beide dimensies van de tijd die ik probeer een betekenis te geven.’

Experimenteren en ontdekken

David Middendorp heeft twee nieuwe werelden bij elkaar gebracht. De mix van vakgebieden levert nieuwe mogelijkheden en kansen. Experiment is daarvoor essentieel. Met welk ander vakgebied zou je willen samenwerken? En hoe zou die samenwerking eruitzien?


Credits: David Middendorp, ‘Flirt with Reality’, 2018

Hoe kunstenaars altijd een stap voorlopen

Hij loopt altijd een stap voor op de rest. Hij heeft de skill om ontwikkelingen in de maatschappij te herkennen en hij is altijd kritisch op veranderingen in de samenleving. We hebben het natuurlijk over Erwin Olaf, voor velen een grote inspiratiebron. Ook voor AimAtArt is hij een belangrijke kunstenaar en daarom brachten wij een bezoek aan zijn tentoonstelling.

Erwin Olaf

Deze beroemde beeldend kunstenaar wordt deze zomer zestig jaar. Om hem te eren exposeren het Fotomuseum en het Gemeentemuseum in Den Haag een overzichtstentoonstelling van zijn indrukwekkende oeuvre. Lopend langs zijn kunstwerken valt er iets op: Erwin Olaf slaagt erin bij al zijn werk precies vast te leggen waar het schuurt. Het opmerken van actuele kwesties is een belangrijke vaardigheid. Voor kunstenaars, maar ook voor organisaties. Zodra je veranderingen tijdig opmerkt, heb je een voorsprong op de markt.

“Kunstenaars hebben een missie. Ze moeten maatschappelijk betrokken zijn, signalen oppikken en daar met hun kunst op reageren.” – Erwin Olaf

Zoals Erwin Olaf zelf ook zegt, doordat hij de wereld bekijkt en observeert, is hij altijd up-to-date. Wat is er gaande in de wereld? En hoe gaan we daarmee om? Deze oplettendheid, kritische houding en nieuwsgierigheid zijn eigenschappen waarover veel kunstenaars beschikken. Ze nemen een bepaalde tijdsgeest waar, zien onopvallende veranderingen en nog belangrijker: zij wakkeren discussies aan over deze thema’s. Erwin Olaf is hier een expert in. Als geen ander weet hij de tijdsgeest in beeld te brengen. Zo ook in zijn werk ‘The Ice Cream Parlor’. 

Hoe kunstenaars altijd een stap voorlopen

Deze foto is onderdeel van de serie ‘Rain’ uit 2004. We zien een jongen te midden van een café met een typische jaren ‘50 sfeer. De jongen lijkt te wachten, maar op wie? En waarom kijkt hij zo leeg voor zich uit? De blik in zijn ogen is verdrietig, zijn ijsje druppelt op de grond en de schaafwond op zijn knie bloedt. Deze kleine details verraden dat de foto een verhaal vertelt die Olaf zorgvuldig heeft neergezet. Met deze serie verwijst hij naar de naoorlogse periode van Amerika. Daarin staat de opkomst van de consumptiemaatschappij tegenover het trauma van de oorlog. De grote nadruk op consumeren staat in schril contrast met de sobere tijden voor deze periode. Met deze foto weet Olaf exact zijn vinger te leggen op een actuele discussie in Amerika. Wat is er nu gaande in de wereld? Laten we het antwoord zoeken in zijn meest recente werk.

Hoe kunstenaars altijd een stap voorlopen

Palm Springs

De foto ‘The Kite’ uit 2018 is onderdeel van de serie Palm Springs, die nu voor het eerst wordt geëxposeerd. Deze serie maakt deel uit van een drieledig project waarbij veranderingen in drie steden – Berlijn, Shanghai en Palm Springs – in kaart worden gebracht. Op de foto zien we twee personen die uitkijken op een groot oppervlakte met duizenden windmolens. Tuurt het kleine meisje in de roze jurk naar een groot windmolenpark die de aarde redt of kijkt ze naar een uitzichtloze toekomst? Wat laat de droge grond ons zien over het huidige klimaat? En waarom hangt er links een gescheurde Amerikaanse vlag in een verdorde boom? Als een regisseur op een filmset, houdt Olaf controle over hoe en wat er in beeld komt. Welke grote veranderingen uit onze tijd heeft Erwin Olaf hier afgebeeld? En zijn deze ontwikkelingen wenselijk?

Loop voorop

Wat we kunnen leren van Olaf? Dat kunstenaars de skill moeten hebben om veranderingen in de maatschappij te herkennen. Een waardevolle vaardigheid die ook van belang is voor veel organisaties. Door veranderingen te visualiseren, krijgen we er meer grip op. Ben jij op de hoogte van alle ontwikkelingen binnen jouw vakgebied? Wat betekent het om up-to-date te zijn? En waarom is het belangrijk om een stap voor te zijn op de rest? Erwin Olaf laat ons zien wat de kleine nuances zijn die het verschil maken.

  • Op de hoogte blijven van de reeks over kunstenaars skills? In ons artikel ‘Waarom we allemaal een beetje kunstenaar moeten worden’ lees je de waarde van deze skills.
  • Wegens succes is deze tentoonstelling verlengd! Je kunt hem nog t/m 16 juni bezoeken.
  • Nog meer weten en zien over Erwin Olaf? Deze zomer exposeert het Rijkmuseum Amsterdam zijn werk naast die van zijn inspiratiebronnen, waaronder Rembrandt, in de tentoonstelling ’12 x Erwin’.

Credits:

  • Erwin Olaf, ‘The Ice Cream Parlor’, 2004.
  • Erwin Olaf, ‘The Kite’, 2018.

artikel

Waarom we allemaal een beetje kunstenaar moeten worden

Bij AimAtArt gebruiken we de metafoor van de linker en de rechter hersenhelft. Links staat voor analytisch, focus, detail en logica. Rechts voor creativiteit, flexibiliteit, het grotere plaatje en emotie; de 21-century skills. Onze hersenen zijn veel complexer dan deze tweedeling, maar ik merk dat de metafoor direct herkenning oproept:

We zijn goed in de rationele linker helft, die voert de boventoon in ons bedrijf.

Er is een enorme behoefte aan anders denken. Het lijkt wel alsof we onze rechter hersenhelft zijn kwijtgeraakt. Misschien omdat deze kenmerken moeilijk in een Excel sheet te vangen zijn?

Kijken en denken als een kunstenaar

Met onze programma’s weten we ieders creatieve rechter helft te activeren. Dit levert diezelfde middag nieuwe inzichten en ideeën op. Wat vaak minder aandacht heeft, is de impact op lange termijn. Met AimAtArt leer je kijken en denken als een kunstenaar. Deze 21-century skills leveren je ook na een traject veel op.

Het eerste resultaat is dat deelnemers meer enthousiast worden voor kunst. Ze gaan zelf nog een keer terug naar het museum. Ze schaffen een museumjaarkaart aan en bezoeken met de tips uit onze artikelen tentoonstellingen. Door deze positieve activatie van kunstliefde gebeurt er veel meer. Deelnemers gaan doodnormale dingen bevragen, bewust andere perspectieven opzoeken en onverwachte verbindingen maken. Het allerbelangrijkste: Je krijgt aandacht voor zaken die je eerst niet zag. Je leert beter kijken en gaat meer zien.

De kracht van kunstenaars

Binnen ons team merken we het zelf allemaal. Als we een tijdje niet naar een museum zijn geweest, geen nieuw kunstwerk hebben gezien of ons niet hebben laten inspireren door cultuur in de breedste zin van het woord, lekt de energie. Bij AimAtArt geloven we heilig in de kracht van kunstenaars. We zitten dan ook niet voor niets met ons kantoor aan het Museumplein. Zo duiken we tijdens de lunch met onze Museumkaart even een half uurtje het Stedelijk, Rijks of Van Gogh in. Onze kunstkalender met elke dag een nieuw kunstwerk zorgt ook voor veel inspiratie. Onze stagiaire Kunst deelt om de maand een overzicht kunstenaars die passend bij AimAtArt kunnen zijn. Zo weten we onszelf geïnspireerd te houden. Wat levert dit ons op?

Kunstenaars skills zijn een must

In ons werk hebben we steeds meer de skillset van kunstenaars nodig. Hoe blijven we zelf innovatief? Hoe gaan we om met onzekerheid? Hoe observeren wij bij onze klanten? Geven we dan ook aandacht aan wat niet direct zichtbaar is? Wat doen we daar vervolgens mee? Bevragen we doodnormale dingen? En vragen we door, en nog een keer door? Allemaal vragen die ons bezighouden en waarvan we veel kunnen leren van kunstenaars. Daarom belichten we in deze artikelenreeks elke keer een andere kwaliteit van kunstenaars aan de hand van een typisch kunstwerk. We delen ook met je hoe je deze skill bij jezelf kunt stimuleren.

Voorproefje

Kan je niet wachten tot het volgende artikel online komt, luister dan alvast # 219 van People Power Podcast; Een kunstenaar is onzekerheidsvaardig met kunstenaar Merlijn Twaalfhoven

Bekijk de wereld door de ogen van Hockney!

Het was overal in het nieuws en bijna niet te missen: de nieuwe tentoonstelling over David Hockney en Vincent van Gogh. Ook wij van AimAtArt willen nog iets toevoegen aan wat er al over deze bijzondere kunstenaar is gezegd en geschreven. Hockney heeft ons weer even wakker geschud en nieuwe perspectieven laten zien. Iets waarin we normaal gesproken juist onze klanten begeleiden. Een ware eye-opener!

Eerst even een korte introductie op de tentoonstelling. Daarin worden de gelijkenissen tussen Hockney en Van Gogh benadrukt. Beide kunstenaars hebben hun inspiratie uit de natuur gehaald, en dat is goed terug te zien in hun werk. Grootse landschappen of juist gedetailleerde tekeningen van planten en bloemen. De liefde voor de natuur spat er vanaf.

AimAtArt

Écht kijken

“I’ve always found the world quite beautiful, looking at it. Just looking. And that’s an important thing I share with Vincent van Gogh: we both really, really enjoy looking at the world.”

Aldus Hockney. Volgens hem begint het allemaal met kijken. Het is belangrijk om goed te kijken en niet alleen de oppervlakte van de dingen om je heen te zien. Zo kom je er bijvoorbeeld achter dat een grijze weg niet alleen maar grijs is, maar ook paars en blauw. Zijn werken bestaan uit felle kleuren en zijn een feest om naar te kijken. Het begin van de lente staat er in centraal. Dan is de natuur in bloei en op haar mooist. De schilderijen van Hockney lijken zelf ook in bloei te staan. Het plezier waarmee de kunstenaar de werken gemaakt heeft, is er duidelijk in terug te zien.

Een nieuwe blik

Les één is dus: heel goed kijken. Maar er is nog meer dat we van Hockney kunnen leren. Het feit dat hij vandaag de dag zulke landschappen schildert is eigenlijk heel bijzonder. Dit genre wordt namelijk als saai en ouderwets gezien, kortom: als iets van vroeger, waar we nu voorbij zijn. Hockney laat juist een nieuwe blik op de ‘saaie’ landschappen zien. Volgens hem is dit helemaal geen saai thema, maar is de verbeelding ervan saai. Het gaat erom hoe je ernaar kijkt, en wat je laat zien. Hier gebruikt hij ook nieuwe technieken voor, zoals een app op de iPad. Welke les we hieruit kunnen trekken? Probeer eens met een andere blik naar iets vervelends of saais binnen je eigen werk te kijken. En zoom juist in op het element dat daarin nuttig, mooi of goed is. Door dat te doen, komt het al in een heel ander daglicht te staan.

AimAtArt

Nieuwe perspectieven

Binnen alle werken in de tentoonstelling speelt Hockney met perspectief. Hij gebruikt niet, zoals traditioneel is binnen de schilderkunst, een verdwijnpunt, maar schildert de dingen zoals we ze zouden zien. Daarom ‘klopt’ het niet allemaal, omdat hij vanuit verschillende hoeken schildert. Toch komt het wel overeen met de werkelijkheid. Als we naar een boom kijken, blijven we niet naar één punt staren, maar wisselt onze blik ook steeds. We hebben telkens een ander perspectief. En dat is een laatste goede les: blijf steeds nieuwe perspectieven uitproberen. Op die manier zie je steeds iets anders, en dat is belangrijk om fris te blijven en jezelf te kunnen ontwikkelen. En last but not least: heb plezier! Dat heeft Hockney overduidelijk ook gehad. Op zijn oude dag (hij is 81!) is hij nog steeds ontzettend enthousiast over zijn werk en schildert hij er nog op los. Doe dus morgen naar je werk een Hockney-bril op en ga aan de slag!

De tentoonstelling Hockney – Van Gogh: The Joy of Nature is t/m 26 mei 2019 in het Van Gogh Museum in Amsterdam te zien.

Credits afbeeldingen:

Afbeelding 1: ‘David Hockney’, Van Gogh Museum Amsterdam

Afbeelding 2: David Hockney, ‘Het aanbreken van de lente in Woldgate’, 2011, Van Gogh Museum Amsterdam